İngilizce Kelime Öğrenirken Sözlük Nasıl Kullanılır?

Kısa cevap

İngilizce kelime öğrenirken sözlükte yalnızca ilk Türkçe karşılığa bakma. Cümleye uyan anlamı, kelime türünü, telaffuzu, örnek cümleyi, doğal kalıbı ve kullanım etiketini kontrol et. Ardından kelimeyi bilinen, bilinmeyen, zayıf, pasif veya tekrar zamanı gelen bir duruma yerleştir.

Sözlük kelimenin ne anlama geldiğini ve nasıl kullanıldığını açıklar. Kişisel kelime haritan ise o kelimenin sende ne durumda olduğunu ve ona ne zaman dönmen gerektiğini gösterir. Kısa akış şudur:

Tahmin et → doğrula → gerekli bilgiyi seç → durumunu işaretle → sözlüğü kapatıp hatırla.

Bu rehber hangi soruyu cevaplıyor?

Okurken bilmediğin kelimelerle ne yapmalısın? rehberi, bir kelimede durup durmama kararını anlatır. Bu rehber ise bakmaya karar verdiğin kelime için şu daha dar soruya odaklanır:

Sözlük girdisindeki onlarca bilgi arasından hangisini seçip öğrenme kararına çevirmeliyim?

Amaç bütün sözlük girdisini kopyalamak veya en iyi sözlük markasını seçmek değildir. Amaç, tek bir aramadan doğru anlamı ve işine yarayan kullanım bilgisini çıkarmaktır.

Sözlükten bakmak ile kelimeyi öğrenmek aynı şey değildir

Bir kelimeyi aradığında anlam ekranda görünür ve metin yeniden akmaya başlar. Fakat bir hafta sonra aynı kelimeyle karşılaştığında anlamı hatırlamayabilir, yanlış anlamı seçebilir veya kelimeyi konuşurken kullanamayabilirsin.

Sözlük kullanımı üzerine 44 çalışmayı bir araya getiren bir meta-analiz, sözlük kullanımının ikinci dil kelime öğrenmesini genel olarak destekleyebildiğini buldu. Ancak sonuçların sözlük türü, görev, öğrenme koşulu, öğrencinin yaşı ve yeterliği gibi etkenlere göre değiştiğini de gösterdi. Bu yüzden güvenli sonuç şudur:

Sözlük öğrenmeye yardım edebilir; tek bir lookup kalıcı öğrenme garantisi değildir.

Her aramayı iki soruyla kapat:

1. Bu kelime bu cümlede ne demek ve nasıl kullanılıyor?
2. Bu kelime benim kelime haritamda bilinen mi, bilinmeyen mi, zayıf mı, pasif mi, yoksa tekrar zamanı gelmiş mi?

İkinci soru, arama geçmişini ölçülebilir çalışma planına dönüştürür.

Her bilmediğin kelimeye sözlükten bakmalı mısın?

Hayır. Her bilinmeyen kelimede durmak özellikle okuma ve dinleme akışını bozabilir. Önce bağlamdan kısa bir tahmin yap; kelime ana anlamı taşıyor, tekrar ediyor veya hedefin için önemliyse sözlüğü aç.

Şu durumlarda bakmak daha değerlidir:

• kelime cümlenin ana anlamını değiştiriyorsa,
• bağlamdan yaptığın tahminden emin değilsen,
• aynı kelime birkaç kez karşına çıktıysa,
• sınav, iş, okul veya konuşma hedefin için önemliyse,
• kelimenin doğal kalıbı, telaffuzu veya kullanım tonu belirsizse.

Ana fikir bozulmuyorsa ve kelime hedefinle ilgisizse şimdilik geçebilirsin. Bu kararın ayrıntılı akışı için geç, tahmin et, kontrol et, kaydet yöntemini kullan.

Sözlükte bakman gereken 6 nokta

İyi bir learner dictionary; tanımın yanında kelime türü, ses, örnek, kalıp ve kullanım etiketi gibi bilgiler gösterebilir. Her alanı ezberlemek yerine şu altı kontrolü sırayla yap:

1. İlk anlamı değil, cümleye uyan anlamı seç

Bir kelimenin sözlükteki ilk anlamı senin cümlendeki anlam olmayabilir. Örneğin issue bağlama göre sorun, konu, dergi sayısı veya yayımlama eylemi olabilir.

Kaynak cümleyi yanında tut. Tanımı cümleye geri yerleştir ve anlamın cümleyi açıklayıp açıklamadığını kontrol et. Diğer anlamları bugün öğrenmek zorunda değilsin; kelime yeni bir anlamıyla gerçek içerikte yeniden karşına çıktığında kaydı genişletebilirsin.

2. Kelime türünü kontrol et

record kelimesi a medical record ifadesinde isim, record a video ifadesinde fiildir. Anlamı doğru seçip kelime türünü atlarsan cümleyi yine yanlış kurabilirsin.

Özellikle writing, sınav veya aktif konuşma hedefinde sözlükteki noun, verb, adjective, adverb ve benzeri işaretlere bak.

3. Sesi en az bir kez doğrula

Kelimeyi yalnızca yazılı görünce tanımak, onu dinlerken yakalayabildiğin anlamına gelmez. Sık kullanılan, konuşmada gerekli, yazılışı yanıltıcı veya sende karışan kelimelerde sesi dinle; gerekirse vurguyu veya IPA'yı not et.

Bu alan sende sık sorun çıkarıyorsa İngilizce kelimeleri telaffuzuyla öğrenme rehberinde daha ayrıntılı bir çalışma akışı bulabilirsin.

4. Örneği anlamadan kopyalama

Tanım “ne demek?” sorusunu, örnek cümle ise “nasıl kullanılır?” sorusunu cevaplar. reliable = güvenilir başlangıçtır; a reliable source kalıbı ve kısa bir cümle kullanım alanını gösterir.

Sözlükteki en uzun örneği değil, anlayabildiğin ve hedefinle ilişkili olanı seç. Mümkünse sonra kendi hayatına yakın yeni bir cümle kur. Bağlam çalışmasını derinleştirmek için kelimeleri cümle içinde öğrenme rehberine geçebilirsin.

5. Bir doğal kalıp seç

Tek kelimeyi bilmek her zaman doğal kullanıma yetmez. Sözlük girdisinde şu işaretlere bak:

• depend on gibi edat bağlantıları,
• make a decision gibi collocation'lar,
• responsible for doing something gibi gramer kalıpları,
• advice gibi sayılabilen/sayılamayan isim bilgisi.

Her kalıbı toplama. Bugünkü anlam ve hedef için en değerli bir tanesini seç; daha derin çalışma gerekiyorsa İngilizce collocation öğrenme rehberini kullan.

6. Etiketi doğru yorumla

Learner dictionary'ler bazı kelime, ifade veya anlamlarda A1-C2; formal, informal veya old-fashioned gibi etiketler gösterebilir. Bu işaretler hangi anlamı öne alacağına yardım eder.

Ancak bir kelimenin yanında B2 yazması senin B2 olduğun anlamına gelmez. Etiket kelime, ifade veya belirli anlam için yaklaşık öğrenen düzeyini gösterir; kişisel ve resmî CEFR sonucu değildir.

İngilizce-Türkçe mi, İngilizce-İngilizce sözlük mü?

Tek bir doğru araç veya resmî geçiş seviyesi yoktur. Sözlüğü seviyene ve o anki işe göre seç.

İngilizce tanımlar seni ikinci bir bilinmeyen kelime zincirine sokuyorsa iki dilli desteği sürdür. Tanımları rahatça takip edebildiğinde İngilizce-İngilizce kullanımını artır. Aynı kelimede iki aracı birlikte kullanman da normaldir.

Sözlük girdisinin tamamını kopyalama

Çok anlamlı bir kelimenin bütün tanımlarını ve örneklerini almak çalışkanlık gibi görünebilir. Fakat bu, tekrar yükünü büyütür ve karşılaştığın asıl anlamı görünmez hale getirir.

Minimum kullanışlı kayıt çoğu zaman şunlardan oluşur:

Kayıtların zamanla büyüdüğü kişisel sistemi İngilizce kelime defteri nasıl tutulur? rehberiyle kurabilirsin.

Aramayı kelime durumuyla kapat

Sözlüğü kapatmadan önce kelime için bir sonraki adımı seç:

Bu ayrım, “bugün 20 kelimeye baktım” yerine “üç değerli bilinmeyen buldum, iki zayıf anlamı ayırdım ve bir kelimeyi tekrar akışına aldım” diyebilmeni sağlar. Zayıf kelime kararını netleştirmek için zayıf kelime takibi, dönüş ritmi için İngilizce kelime tekrar sistemi rehberlerini kullan.

10 dakikalık sözlük rutini

Her aramayı uzun bir araştırmaya çevirmek zorunda değilsin. Aşağıdaki üç kelimelik rutin bilimsel bir üst sınır değil; kısa oturumu yönetilebilir tutan bir örnektir.

Süreyi, kelime sayısını ve ayrıntı düzeyini hedefinle mevcut tekrar yüküne göre değiştir.

Vocount bu akışta nerede işe yarar?

Bir learner dictionary ile Vocount aynı işi yapmaz:

• Sözlük; doğru anlamı, kelime türünü, telaffuzu, örnekleri ve kullanım kalıplarını doğrulamaya yardım eder.
• Vocount; kelime bilgisini sayılabilir hale getirir, bilinen ve bilinmeyen kelimeleri ayırır, kişisel kelimeleri klasörlerde düzenlemeyi ve tekrar isteyen kelimelere dönmeyi destekler.

Önemli bir kelimeyi güvenilir sözlükte doğruladıktan sonra Vocount'ta arayabilir, uygun kelimeyi klasörüne ekleyebilir veya kendi kelime ve not kaydını oluşturabilirsin. Uygun kayıtlarda örnek cümle ve telaffuz desteğiyle kelimeyi yalnızca çeviriden daha derin çalışabilirsin.

Vocount tam kapsamlı bir sözlük değildir ve dışarıdaki sözlük girdilerini otomatik içe aktardığını iddia etmez. Daha doğru iş bölümü şudur:

Sözlük kelimeyi açıklar; Vocount kelimenin senin öğrenme haritandaki durumunu takip eder.

Yaklaşık başlangıç sinyali için ücretsiz İngilizce kelime testini yap. Bu kısa test resmî CEFR sonucu vermez. Daha geniş kelime haritası, kişisel listeler ve tekrar akışı için Vocount uygulamasını indir.

Sonuç

İyi sözlük kullanmanın amacı en uzun notu çıkarmak değildir. Amaç, cümleye uyan anlamı seçmek ve o kelime için net bir çalışma kararı vermektir:

1. Bağlamdan tahmin et.
2. Doğru anlamı ve kelime türünü doğrula.
3. Gerekli telaffuz, örnek, kalıp ve etiketi seç.
4. Yalnızca minimum kullanışlı kaydı tut.
5. Kelimeyi doğru öğrenme durumuna yerleştir.
6. Sözlüğü kapatıp anlamı ve kullanımı geri çağır.

Kelime sayısı burada pusuladır. Sözlük aramalarını kişisel kelime durumlarına bağladığında yalnızca kaç kelimeye baktığını değil, hangilerini gerçekten güçlendirdiğini görmeye başlarsın.