İngilizce Kelime Seviyeni Ölçmeden Yanlış Listeyle Çalışma

Neden rastgele kelime listeleri yetmez?

İnternette binlerce İngilizce kelime listesi var: en sık kullanılan 1000 kelime, B2 kelime listesi, IELTS vocabulary, TOEFL words, phrasal verbs, akademik kelimeler, günlük konuşma kalıpları...

Bu listelerin bazıları faydalıdır. Ama en büyük problem şudur: liste senin seviyeni bilmez.

Bir liste:

• Hangi kelimeleri zaten bildiğini bilmez.
• Hangi kelimeleri tanıyıp kullanamadığını bilmez.
• Hangi kelimeleri sürekli karıştırdığını bilmez.
• Hedefinin sınav mı, konuşma mı, okuma mı olduğunu bilmez.
• Hangi kelimelerin tekrar zamanı geldiğini bilmez.

Bu yüzden iyi liste bile yanlış zamanda kullanılırsa verimsiz hale gelir.

Ölçmeden çalışmanın 4 tipik sonucu

1) Bildiğin kelimelere gereğinden fazla zaman harcarsın

Başlangıç listelerinde çok fazla tanıdık kelime varsa çalışırken iyi hissedersin, ama gerçek ilerleme sınırlı kalır. Çünkü zamanını yeni veya zayıf kelimelere değil, zaten bildiklerine verirsin.

2) Seviyenin üstündeki kelimeler motivasyonu düşürür

B1 seviyesindeyken çok akademik veya nadir kelime listesi açarsan her kelime zor görünür. Bu da "ben İngilizce öğrenemiyorum" hissi yaratır. Oysa sorun sende değil, listenin zamanlamasında olabilir.

3) Pasif kelimeleri aktif sandığın için konuşmada tıkanırsın

Bir kelimeyi görünce anlamak, onu konuşurken kullanabileceğin anlamına gelmez. Ölçüm yapmadan bu fark görünmez. Sonuçta "ben bu kelimeyi biliyordum" deyip konuşma sırasında hatırlayamadığın anlar artar.

4) Tekrar borcu büyür

Her yeni kelimeyi listeye ekler ama zayıf kelimeleri düzenli tekrar etmezsen, çalışma sistemi bir süre sonra kelime deposuna dönüşür. Çok kelime kaydedersin, az kelimeyi gerçekten sahiplenirsin.

Kelime seviyesi ne demek?

Kelime seviyesi tek bir sayı değildir. "5.000 kelime biliyorum" cümlesi tek başına çok şey anlatmaz. Çünkü şu sorular daha önemlidir:

• Bu kelimeleri okurken mi tanıyorsun, yoksa konuşurken de kullanabiliyor musun?
• Kök kelime mi sayıyorsun, çekimli haller dahil mi?
• Kelime ailesi mi sayıyorsun, tek tek kelime formları mı?
• Kelimeyi tek başına mı biliyorsun, collocation içinde mi?
• Kelimeyi doğru bağlamda kullanabiliyor musun?

Örneğin decide, decision, decisive, indecisive ve decision-making birbirine bağlıdır. Bunları tek tek mi sayacağız, yoksa aynı kelime ailesi içinde mi değerlendireceğiz? Bu yüzden CEFR seviyeleri doğrudan sabit kelime sayılarıyla tanımlanmaz. Kelime sayısı yararlı bir tahmindir, ama tek başına seviye ölçümü değildir.

Daha doğru ölçüm: 4 liste mantığı

Kelime çalışmasını verimli hale getirmek için kelimeleri dört ayrı durumda düşünmek daha iyi çalışır.

Bu ayrım, rastgele liste çalışmasını kişisel çalışma planına dönüştürür.

Hangi kelimeyi çalışacağına nasıl karar vermelisin?

Her yeni kelime çalışma listene girmek zorunda değildir. Özellikle B1-B2 seviyesinde şu filtre daha verimlidir:

1. Bu kelime sık karşıma çıkıyor mu?
2. Hedefimle bağlantılı mı?
3. Bu kelimeyi bilmem anlamayı ciddi şekilde kolaylaştırır mı?
4. Bu kelimeyi konuşma veya writing içinde kullanmam gerçekçi mi?
5. Bu kelime bir kalıp veya collocation içinde mi öğrenilmeli?
6. Bu kelimeyi başka bir basit kelimeyle kolayca anlatabilir miyim?

Eğer kelime nadirse, hedefinle ilgisizse ve yakın zamanda kullanmayacaksan hemen ana listeye almak zorunda değilsin.

Ölçümden sonra nasıl çalışılır?

1) Önce seviye ve hedef seç

B1-B2 genel İngilizce mi çalışıyorsun? IELTS veya TOEFL mı? YDS/YÖKDİL mi? Konuşma mı, okuma mı, writing mi?

Hedef değişince kelime önceliği de değişir.

2) Bildiklerini ayıkla

Zaten güçlü olduğun kelimeleri ana çalışma yükünden çıkar. Bu sana zaman kazandırır.

3) Bilmediklerini sınıflandır

Her bilinmeyen kelimeyi aynı listeye atma. Sık ve hedefle ilgili olanları öne al.

4) Zayıf kelimeleri tekrar sistemine al

Bir kelimeyi bir kez bilmek yeterli değildir. Aralıklı tekrar ve bağlam içinde kullanım, kelimeyi daha kalıcı hale getirir.

5) Aktif kullanım kontrolü yap

Her hafta küçük bir test yap:

• Bu kelimeyle cümle kurabiliyor muyum?
• Bu kelimeyi sesli kullanabiliyor muyum?
• Benzer kelimelerden ayırabiliyor muyum?
• Hangi bağlamda doğal durduğunu biliyor muyum?

Bu kontrol, pasif kelimeleri görünür hale getirir.

Vocount'un buradaki rolü

Vocount'un değerli olduğu yer tam olarak burasıdır: kelime çalışmasını ölçülebilir hale getirmek.

Vocount ile:

• Seviyene göre kelime akışına başlayabilirsin.
• Kelimeleri bildim / bilmedim / tekrar etmem gerekiyor diye ayırabilirsin.
• Zayıf kelimeleri tekrar sistemine alabilirsin.
• Hedefine göre CEFR veya sınav odaklı ilerleyebilirsin.
• Çalışmanı "bugün kaç kelime gördüm" yerine "hangi kelimelerde ustalaştım" sorusuna bağlayabilirsin.

Bu özellikle solo çalışan öğrenciler için önemlidir. Çünkü öğretmen veya sınıf yoksa çalışma sisteminin sana geri bildirim vermesi gerekir.

Ölçüm mantığını daha geniş görmek için İngilizcede kaç kelime bildiğini bilmek neden önemli? rehberine de bakabilirsin.

Eğer hedefin B2’ye yaklaşmaksa, ölçümden sonra hangi kelime türlerine ağırlık vereceğini B1'den B2'ye geçmek için hangi kelimeleri bilmek gerekir? rehberinde; “tanıyorum ama konuşurken çıkmıyor” kısmını ise Kelime biliyorum ama konuşurken kullanamıyorum rehberinde netleştirebilirsin.

Kelime hazineni ölçmek ve zayıf kelimelerini ayırmak için: Vocount uygulamasını indir

Ne zaman yeni liste açmalısın?

Yeni liste açmak için iyi zamanlar:

• Mevcut seviyendeki temel kelimelerin büyük kısmı güçlendiyse
• Zayıf kelime listen yönetilebilir hale geldiyse
• Belirli bir sınav veya hedef için yeni kategori gerekiyorsa
• Okuma/dinleme sırasında aynı yeni kelimeler tekrar tekrar karşına çıkıyorsa

Kötü zamanlar:

• Zayıf kelime listen çok büyümüşse
• Önceki kelimeleri hiç cümlede kullanmadıysan
• Sadece motivasyon düştüğü için yeni listeyle heyecan arıyorsan
• Seviyenin çok üstünde kelimeleri sırf "ileri seviye" göründüğü için açıyorsan

Sonuç

Kelime çalışması liste seçmekle değil, başlangıç noktanı görmekle güçlenir. Seviyeni ölçmeden çalıştığında ya bildiğin kelimelere fazla zaman harcarsın ya da seviyenin çok üstündeki kelimelerle motivasyon kaybedersin.

En iyi başlangıç, bildiğin, bilmediğin, zayıf kalan ve aktifleşmesi gereken kelimeleri ayırmaktır.